articlewriting1 1

Chứng minh Nước Đại Việt ta là bản tuyên ngôn độc lập bất hủ – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Học tập

Đề bài: Chứng minh đoạn trích “Nước Đại Việt ta” (trích Bình Ngô đại cáo) của Nguyễn Trãi là bản tuyên ngôn độc lập bất hủ của nước Đại Việt.

Bài văn mẫu chứng minh Nước Đại Việt ta là bản tuyên ngôn độc lập bất hủ

Bài tham khảo 1

Nhắc đến những áng thiên cổ hùng văn của mọi thời đại, phải kể đến Bình Ngô đại cáo. Bình Ngô đại cáo là bản tuyên cáo khẳng định cộng đồng Đại Việt với tư cách một quốc gia độc lập và tổng kết sự nghiệp bình Ngô Phục quốc đã kết thúc thắng lợi, đất nước đã giành được độc lập toàn vẹn từ tay kẻ thù, và bắt đầu thời kỳ xây dựng phát triển mới. Với những ý nghĩa như vậy Bình Ngô đại cáo đã trở thành bản tuyên ngôn độc lập bất hủ của dân tộc Đại Việt. Nội dung tuyên ngôn được thể hiện tập trung trong đoạn trích Nước Đại Việt ta.

Trong lịch sử vẻ vang trái đất đã có không ít những bản Tuyên ngôn độc lập nổi tiếng, gây được tiếng vang lớn trong dư luận. Riêng dân tộc bản địa Nước Ta cũng đã có tới ba bản tuyên ngôn độc lập bất hủ : Sông núi nước Nam ( Lý Thường Kiệt ), Bình Ngô đại cáo ( Nguyễn Trãi ) và Tuyên ngôn độc lập ( Hồ Chí Minh ). Ba bản tuyên ngôn ấy không những là siêu phẩm văn chương mà còn là ý chí độc lập tự chủ của một dân tộc bản địa biết tự chứng minh và khẳng định mình, tự hào về truyền thống cuội nguồn và chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu quyết tử vì sự tồn vong của vương quốc, dân tộc bản địa .
Bình Ngô đại cáo là một trong ba bản tuyên ngôn độc lập ấy, sinh ra vào cuối năm 1427, ngay sau khi đại nghiệp chống Minh thu được thắng lợi .
Mở đầu bài Cáo, Nguyễn Trãi nêu ra nguyên tắc nhân nghĩa có đặc thù là tư tưởng chủ yếu cho cả bài Cáo :
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo .
Đó là tư tưởng nhân nghĩa vì dân vì nước rất là cao đẹp và tân tiến. Ngay sau đó, Nguyễn Trãi khẳng định chắc chắn chân lí về sự sống sót độc lập có chủ quyền lãnh thổ của dân tộc bản địa Đại Việt :
Như nước Đại Việt ta từ trước Vốn xưng nền vãn hiến đã lâu Núi sông bờ cõi đã chia Phong tục Bắc Nam cũng khác Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bèn xưng đế một phương Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau Song hào kiệt đời nào cũng có
Tám câu văn đã tóm gọn cả một quan điểm lớn về vương quốc và dân tộc bản địa. Trước Nguyễn Trãi, Lý Thường Kiệt cũng đã nêu lên một quan điểm về vương quốc dân tộc bản địa :
Nam quốc sơn hà Nam đế cư Tiệt nhiên định phận tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư
Lần tiên phong trong lịch sử vẻ vang dân tộc bản địa Nước Ta, Lý Thường Kiệt đã chứng minh và khẳng định một chân lí tự nhiên không hề chối bỏ : Sông núi nước Nam là của người Nam. Đó là đạo lí hợp với lẽ trời và lòng người. Người Việt ta coi trọng đạo lí ấy và sẵn sàng chuẩn bị chiến đấu hi sinh vì nó. Bài thơ Sông núi nước Nam sinh ra và được tuyên đọc ngay trước cuộc kháng chiến chống Tống lần hai, đã thổi bùng lên cả một hào khí chiến đấu và thắng lợi giặc thù. Âm hưởng của bài thơ ngân vang bên chiến tuyến Như Nguyệt ngày ấy vẫn còn vang vọng đến tận thời điểm ngày hôm nay. Nguyễn Trãi đã thừa kế tư tưởng của Lý Thường Kiệt về vương quốc, dân tộc bản địa và nâng nó lên một bước tăng trưởng mới, thâm thúy và tổng lực hơn nhiều .
Nếu như ý niệm về vương quốc, dân tộc bản địa của Lý Thường Kiệt mới chỉ dừng lại ở hai yếu tố cơ bản : chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền lãnh thổ, thì đến Nguyễn Trãi, quan điểm ấy được bổ trợ thêm ba yếu tố rất quan trọng. Nguyễn Trãi khẳng định chắc chắn : nước Đại Việt là của dân tộc bản địa Việt. Dân tộc ấy là một dân tộc bản địa có nền văn hiến truyền kiếp, có núi sông bờ cõi riêng, có phong tục tập quán riêng, có lịch sử vẻ vang riêng và có chính sách chủ quyền lãnh thổ riêng .
Điều đáng nói ở đây là Nguyễn Trãi đã ý thức được sâu xa và vững chắc về độc lập chủ quyền lãnh thổ dân tộc bản địa. Một dân tộc bản địa độc lập không chi là một dân tộc bản địa có độc lập và chủ quyền lãnh thổ riêng, mà điều thiết yếu không hề thiếu là dân tộc bản địa ấy phải có một nền văn hiến truyền kiếp. Nền văn hiến ấy chính là truyền thống lịch sử văn hóa truyền thống tốt đẹp. Nền văn hóa truyền thống ấy tích hợp với phong tục tập quán sẽ tạo ra sự truyền thống dân tộc bản địa. Nhớ lại hơn một ngàn năm Bắc thuộc bọn phong kiến phương Bắc ra sức đồng nhất dân tộc bản địa nhưng chúng đã thất bại thảm hại. Truyền thống văn hiến đã tạo nên ý chí kiên cường quật cường để dân tộc bản địa ta sống sót và tăng trưởng trong suốt đêm trường đen tối ấy. Và cũng chính truyền thống cuội nguồn văn hiến làm ra ý chí quật khởi, tạo nên một bề dày lịch sử vẻ vang oanh liệt hiếm có .
Quan điểm về vương quốc dân tộc bản địa của Nguyễn Trãi đã trở thành một chân lí bất hủ và ngời sáng : chân lí độc lập dân tộc bản địa. Chân lí độc lập dân tộc bản địa dược ánh sáng tư tưởng nhân nghĩa vì dân, vì nước chiếu rọi đã tạo nên sức mạnh diệu kì :
Vậy nên : Lưu Cung tham công nên thất bại Triệu Tiết thích lớn phải diệt vong Cửa Hàm Tử bát sống Toa Đồ Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Bằng những chứng cứ xác nhận và hùng hồn, Nguyễn Trãi đã thêm một lần nữa chứng minh và khẳng định độc lập chủ quyền lãnh thổ dân tộc bản địa với niềm tự hào cao độ. Theo Nguyễn Trãi, nền độc lập ấy đâu phải tự nhiên vốn có, mà đó là hiệu quả của một quy trình đấu tranh vĩnh viễn và gian nan đầy hi sinh ; đó là xương máu của bao lớp cha anh đã ngã xuống để xây đắp lên .
Nếu như hàng loạt bài Cáo là một bản anh hùng ca lẫm liệt về một dân tộc bản địa với hào khí thời đại, khát vọng thắng lợi quân địch để giành lấy nền độc lập thái bình muôn thuở thì đoạn trích Nước Đại Việt ta chính là tuyên ngôn về hào khí, khí phách, khát vọng ấy. Năm tháng qua đi nhưng ý nghĩa của bản tuyên ngôn vẫn còn ngời sáng đến muôn đời .

Xem thêm: 

  • Chứng minh sự tiếp nối và phát triển của ý thức dân tộc trong bài Nước Đại Việt ta
  • Phân tích tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc trong Nước Đại Việt ta

Bài tham khảo 2

Trong lịch sử vẻ vang văn học dân tộc bản địa, áng thiên cổ hùng văn “ Bình Ngô đại cáo ” của Nguyễn Trãi được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai. Đó là áng văn tràn trề lòng tự hào dân tộc bản địa. Chỉ qua đoạn trích “ Nước Đại Việt ta ” ( Sách giáo khoa Ngữ văn 8 tập 2 ) ta đã thấy rõ điều đó .
“ Bình Ngô đại cáo ” sinh ra sau khi Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn đánh tan bè lũ xâm lược nhà Minh. Bài cáo sinh ra bố cáo với toàn thiên hạ thắng lợi của dân tộc bản địa, khẳng định chắc chắn nền độc lâp tự chủ của nước nhà đồng thời cảnh tỉnh ý thức của binh lính nhà Minh về cuộc cuộc chiến tranh phi nghĩa xâm lược nước ta .
Văn bản Nước Đại Việt ta là phần khởi đầu của bài cáo. Tuy ngắn gọn nhưng đoạn trích nêu lên những tiền đề cơ bản, làm điển hình nổi bật những quan điểm tích cực, có ý nghĩa then chốt so với nội dung của toàn bài. Những tiền đề đó là chân lí về nhân nghĩa và chân lí về sự sống sót độc lập có chủ quyền lãnh thổ của dân tộc bản địa Đại Việt .
Văn bản được khởi đầu bằng những lời văn đầy nhân nghĩa :
“ Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo ”

Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là “yên dân”, “trừ bạo”. Yên dân là làm cho dân được hưởng thái bình, hạnh phúc. Mà muốn yên dân thì trước hết phải diệt trừ bọn tàn bạo. Người dân mà tác giả nói đến ở đây là những người dân Đại Việt đang phải chịu bao đau khổ dưới ách thống trị của giặc Minh. Như vậy khái niệm nhân nghĩa của Nguyễn Trãi gắn liền với lòng yêu nước, gắn liền với quốc gia, dân tộc. Những kẻ bạo ngược mà tác giả nói đến ở đây không phải ai khác, đó chính là bọn giặc Minh nói riêng và bề lũ xâm lược nói chung.

Đoạn trích được tiếp nối đuôi nhau bằng những dòng văn đầy tự hào :
“ Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cỡi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu Đinh Lí Trần bao đời xây nên độc lập
Cùng Hán Đường Tống Nguyên mỗi bên xưng đế một phương
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có ”
Để chứng minh và khẳng định chủ quyền lãnh thổ độc lập của dân tộc bản địa, Nguyễn Trãi đã dựa vào những yếu tố như : nền văn hiến truyền kiếp, cương vực chủ quyền lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử dân tộc riêng, chính sách riêng. Với những yếu tố cơ bản này, tác giả đã đưa ra một khái niệm khá hoàn hảo về vương quốc, dân tộc bản địa .
Sức thuyết phục của văn chính luận Nguyễn Trãi là ở chỗ phối hợp chạt chẽ giữa lí lẽ và thực tiễn. Quả đúng như vậy ! Người anh hùng Nguyễn Trãi đã tự tin chứng minh và khẳng định truyền thống cuội nguồn văn hiến truyền kiếp của nước Việt ta. Và quả thực tất cả chúng ta rất tự hào bởi trên trong thực tiễn :
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Nhân dân ta có chủ quyền lãnh thổ, có thuần phong mỹ tục riêng làm ra hai phương Bắc – Nam độc lạ. Ta có nền độc lập vững vàng được xây bằng những trang sử vẻ vang. Hùng cứ cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên ở phương Bắc là những triều Triệu, Đinh, Lý, Trần ở phương Nam. Hơn thế nữa, bao đời nay :
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có
So với ý thức về vương quốc dân tộc bản địa trong bản tuyên ngôn độc lập tiên phong của dân tộc bản địa – bài thơ “ Sông núi nước Nam ” – thì ở tác phẩm này của Nguyễn Trãi, ta thấy nó vừa có sự thừa kế lại vừa có sự phát huy và triển khai xong. Ý thức về nền độc lập của dân tộc bản địa biểu lộ trong bài Sông núi nước Nam được xác lập ở hai phương diện : chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền lãnh thổ ; còn trong bài : Nước Đại Việt ta, ý thức dân tộc bản địa đã tăng trưởng cao, thâm thúy và tổng lực. Ngoài chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền lãnh thổ, ý thức về độc lập dân tộc bản địa còn được lan rộng ra, bổ trợ thành những yếu tố mới : đó là nền văn hiến truyền kiếp, đó là phong tục tập quán riêng, truyền thống lịch sử lịch sử dân tộc anh hùng. Có thể nói, ý thức dân tộc bản địa đến thế kỉ XV đã tăng trưởng thâm thúy, tổng lực hơn nhiều so với thế kỉ X .
Trong phần văn bản “ Nước Đại Việt ta ”, tác giả sử dụng nhiều lớp từ ngữ diễn đạt đặc thù hiển nhiên, vốn có truyền kiếp của nước Đại Việt ta. Các từ như : từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, cũng khác, … Bên cạnh đó, giải pháp so sánh tích hợp với liệt kê cũng tạo cho đoạn văn hiệu suất cao cao trong lập luận ( tác giả đặt nước ta ngang hàng với Nước Trung Hoa về nhiều phương diện như : trình độ chính trị, văn hoá, … ). Đặc biệt, những câu văn biền ngẫu, chạy song song liên tục với nhau cũng giúp cho nội dung nghệ thật và chân lí mà tác giả muốn chứng minh và khẳng định chắc như đinh và rõ ràng hơn .
Với tư cách là phần văn bản khởi đầu áng thiên cổ hùng văn “ Bình Ngô đại cáo ” của Nguyễn Trãi, văn bản “ nước Đại Việt ta ” đã chứng minh và khẳng định lí tưởng yêu nước, thương dân của những nhà chỉ huy cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Hơn thế, đoạn trích còn khẳng định chắc chắn vị thế dân tộc bản địa trên nhiều phương diện, từ đó biểu lộ lòng tự hào dân tộc bản địa vô bờ của tác giả .
— — — — — — — — — — — — –
Chứng minh Nước Đại Việt ta là bản tuyên ngôn độc lập bất hủ là dạng bài rất dễ gặp trong những đề làm văn, đề kiểm tra, đề thi học kỳ, … Vì thế, những em hãy tìm hiểu thêm những bài mẫu do THPT Sóc Trăng sưu tầm và tổng hợp trên đây để nắm được cách làm và làm đa dạng và phong phú hơn kỹ năng và kiến thức của mình nhé. Chúc những em luôn học tốt và đạt hiệu quả cao !

>> Ôn lại: Soạn bài Nước Đại Việt ta

>> Xem thêm: Tuyển chọn văn mẫu 8 hay nhất

Tham khảo 2 bài văn mẫu lớp 8 Chứng minh Nước Đại Việt ta là bản tuyên ngôn độc lập bất hủ của nước Đại Việt, thể hiện ý chí độc lập tự chủ của dân tộc ta.

Đăng bởi : trung học phổ thông Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo dục đào tạo