keo dat la gi

Keo đất là gì? Có mấy loại keo đất? Keo đất có cấu tạo như thế nào?

Tin tức tổng hợp

Keo đất là yếu tố gây ảnh hưởng lớn đến dinh dưỡng của cây trồng. Vậy keo đất là gì? Có mấy loại keo đất? Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá thông qua bài viết bên dưới đây nhé!

Keo đất là gì ?

Theo chương trình công nghệ tiên tiến 10, keo đất là những thành phần có size nhỏ dưới 1 µm. Đặc biệt, chúng không tan trong nước mà sống sót ở trạng thái huyền phù, hay còn gọi lơ lửng trong nước .
keo đất là gì

Bài viết tìm hiểu thêm : Đất trồng là gì ? Tìm hiểu vai trò và thành phần của đất trồng

Vai trò của keo đất là gì ?

Keo đất có khả năng trao đổi ion tại lớp khuếch tán với những ion có trong dung dịch đất. Sự có mặt của keo đất giúp cho quá trình trao đổi dinh dưỡng giữa cây trồng và đất tốt hơn. Hiểu một cách đơn giản hơn, rễ cây hấp thụ dưỡng chất bằng con đường chuyển hóa chuyên ion. Vì vậy, keo đất được xem là trung gian chuyển hóa các chất dinh dưỡng trong đất thành ion để rễ cây hấp thụ. 

Hơn nữa, trong đất có nhiều keo đất sẽ giúp làm tăng khả năng hấp thụ của đất .

Keo đất có cấu trúc gồm mấy phần ?

Mỗi hạt keo đất có cấu trúc như thế nào ? Mỗi hạt keo đất sẽ có cấu trúc gồm 3 phần như sau :

  • Nhân : Nằm ở chính giữa .
  • Lớp ion quyết định hành động điện : Bao bọc lấy nhân ; phân li thành những ion và tạo ra lớp ion quyết định hành động điện. Nếu lớp này mang điện tích dương thì được gọi là keo dương. Còn nếu mang điện tích âm thì được gọi là keo âm .
  • Lớp ion bù : Gồm có 2 lớp là lớp ion bất động và lớp ion khuếch tán. Lớp ion bù này sẽ mang điện tích trái dấu với lớp ion quyết định hành động điện .

keo đất là gì

Tính chất của keo đất là gì ? 

Kích thước của keo đất

  • Kích thước của keo đất khá nhỏ, thường dưới 0.002 mm .
  • Chúng ta không hề quan sát keo đất trực tiếp bằng mắt thường mà phải quan sát dưới kính hiển vi điện tử .

Điện tích mặt phẳng

  • Bề mặt trong và ngoài của keo đất hoàn toàn có thể mang điện tích âm hoặc điện tích dương. Phần lớn điện tích của mặt phẳng keo đất mang điện tích âm, cũng có 1 số ít loại keo mang điện tích dương trong điện kiện đất chua .
  • Mật độ diện tích quy hoạnh sẽ gây tác động ảnh hưởng lớn đến quy trình hấp thụ và phân tán keo đất => gây tác động ảnh hưởng đến đặc thù vật lý – hóa học của đất .

đất

Khả năng hấp thụ cation, nước

  • Keo đất hoàn toàn có thể hấp thụ hàng ngàn ion như Al3 +, H +, Mg2 +, …. trên mặt phẳng và tạo thành tầng bù ion .
  • Tầng ion mặt trong là 1 tầng anion khổng lồ, xung quanh mặt phẳng ngoài và bên trong hạ sẽ mang điện tích âm .
  • Tầng ion ngoài được hình thành từ cation hấp thụ trên mặt phẳng điện tích âm => Keo đất luôn mang theo một đám cation được hấp thụ ngay trên mặt phẳng của chúng .
  • Ngoài cation, keo đất còn hấp thụ những phân tử nước. Các cation hấp thụ nước, tạo thành cation ngậm nước. Đồng thời, nước cũng được hấp thu trên mặt phẳng keo nên nước cũng có tính phân cực .

Diện tích riêng mặt phẳng riêng

  • Keo đất có diện tích quy hoạnh riêng mặt phẳng ngoài khá lớn .
  • Ngoài diện tích quy hoạnh mặt phẳng ngoài, một số ít loại đất sét còn có diện tích quy hoạnh mặt phẳng trong với kích cỡ lớn hơn rất nhiều so với diện tích quy hoạnh mặt phẳng người .

Phân loại keo đất

Trong quy trình khám phá keo đất là gì, mình nhận thấy keo đất được chia thành 4 loại khác nhau, đơn cử như sau :

Sét allophane và imogolite

  • Có chứa thành phần khoáng allophane, còn gọi là khoáng alumino-silicate vô định hình, không có cấu trúc tinh thể rõ ràng .
  • Loại kháng này có hàm lượng nhiều hầu hết trên đất Andisol .
  • Khả năng hấp thụ của loại keo đất này phụ thuộc vào vào độ pH của đất. Khi pH cao, cation sẽ được hấp thụ và ngược lại khi pH thấp thì anion được hấp thụ .
  • Khi đất chua, allophane và imogolite có khả năng hấp thụ lân rất cao .

Phiến sét silicate

  • Đây là loại keo đất vô có tỷ suất cao trong hầu hết những loại đất lúc bấy giờ .
  • Đặc điểm đa phần của loại keo đất này là : cấu trúc tinh thể xếp thành từng phiến, mặt phẳng mang điện tích âm .

Kháng oxide Fe và Al

  • Loại keo đất này có hàm lượng cao trên đất phong hóa mạnh ở vùng nhiệt đới. 

  • Các oxide Fe phổ cập là khoáng goethite và hematite ; những oxide Al phổ cập là khoáng gibbsite. Những khoáng chất trên được gọi chung là sesquioxide .
  • Sesquioxide có đặc trưng : vô định hình, không dẻo khi ướt, không dính, …
  • Điện tích mặt phẳng sẽ biến hóa theo độ pH của đất .

Mùn keo hữu cơ

  • Loại keo đất này không có cấu trúc tinh thể nhưng mặt phẳng có tỷ lệ điện tích khá cao .
  • Điện hình mùn keo hình thành hầu hết do sự phân ly của những gốc như : carboxyl, enolic, phenolic .
  • Điện tích âm trên mùn keo có khả năng link với khoáng sesquioxide khi độ pH đất thấp .

Giải đáp 1 số ít vướng mắc tương quan đến keo đất

Thành phần nào quyết định hành động tên gọi của keo đất ?

Thành phần quan trọng quyết định hành động trực tiếp đến tên gọi keo đất là lớp ion quyết định hành động điện. Lớp này nằm ngay sát nhân và phủ bọc lấy nhân .

Vì sao keo đất có khả năng hấp phụ ?

Keo đất có khả năng hấp thụ vì trong keo đất có những lớp ion bao quanh nhân. Đồng thời tạo ra nguồn năng lượng trên mặt phẳng hạt keo nên chúng có khả năng hấp thụ .

So sánh keo đất dương với keo đất âm ?

Giống nhau: Đều có cấu tạo 3 phần là lớp nhân, lớp ion quyết định điện và lớp ion bù (ion bất động và ion khuếch tán). 

Khác nhau: Keo đất âm và keo đất dương khác nhau về đặc điểm của lớp ion quyết định điện. Cụ thể như sau: 

  • Keo đất âm có đặc thù là lớp ion quyết định hành động điện mang điện tích âm và lớp ion bù thì mang điện tích dương .
  • Keo đất dương có đặc thù là lớp ion quyết định hành động điện mang điện tích dương và lớp ion bù mang điện tích âm .

Cation hấp thụ trên mặt phẳng keo đất là gì ?

Cation hấp thụ trên mặt phẳng keo hầu hết là Al, H, Mg, Ca, Na và 1 số ít cation khác. Ở những khu vực có khí hậu ẩm, cation chiếm lợi thế trên mặt phẳng hấp thụ là Mg, Al, Ca và H. Trong khi đó, những khu vực khô hạn hầu hết là những cation như : Na, Ca, K và Mg .

Bài viết tìm hiểu thêm : Thế nào là nguyên vật liệu ? Các loại tài nguyên nguyên vật liệu của nước ta

Trên đây là bài viết chia sẻ keo đất là gì, hy vọng sẽ mang đến cho quý bạn đọc nhiều thông tin bổ ích. Mọi câu hỏi thắc mắc hay góp ý cho bài viết xin vui lòng để lại bình luận bên dưới để được hỗ trợ tốt nhất!

5/5 – ( 1 bầu chọn )