phan tich tuyen ngon doc lap cua ho chi minh 1

Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Học tập

Đề bài: Tuyên ngôn độc lập đã chính thức khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đây cũng là áng văn chính luận mẫu mực của văn học Việt Nam. Vận dụng những kiến thức đã học và hiểu biết của bản thân, anh/chị hãy Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh.

phan tich tuyen ngon doc lap cua ho chi minh

Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh để thấy được giá trị lịch sử, giá trị văn chương của tác phẩm này
 

Bạn đang xem : Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh

I. Dàn ý Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh (Chuẩn)
 

1. Mở bài:

– Giới thiệu sơ lược về sự nghiệp văn học của Bác.
– Giới thiệu bản Tuyên ngôn độc lập.

>> Xem thêm nhiều cách viết mở bài Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh hay, thu hút Tại đây.
 

2. Thân bài:

a. Hoàn cảnh sáng tác:
– Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, phát xít Nhật buông vũ khí đầu hàng quân Đồng Minh, Đảng đã tiến hành phát động nhân dân cả nước nổi dậy giành chính quyền từ tay Nhật.
– Tổng khởi nghĩa thành công, ngày 26/8/1945 Bác Hồ rời chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội, tức tốc soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập tại căn nhà số 48, phố Hàng Ngang.
– Ngày 2/9/1945, Hồ Chủ tịch đã đã tuyên đọc bảnTuyên ngôn độc lập trước hàng triệu người dân Việt Nam tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

b. Cơ sở pháp lý:
– Dựa trên những văn kiện lịch sử của các nước lớn, đã từng được công bố trước đây để làm tiền đề cho bản tuyên ngôn của mình.
– Trích dẫn một đoạn trong bản Tuyên ngôn độc lập của Mỹ (1776), được xem là chân lý của thời đại rằng: “Tất cả mọi người …. mưu cầu hạnh phúc”.
– Chú giải mở rộng ý, và đồng thời cũng nhấn mạnh, tập trung vào câu: “tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”,
=> Khẳng định tất cả các dân tộc trên thế giới đều xứng đáng được đối xử công bằng, được hưởng những quyền con người, như quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.
– Trích dẫn một đoạn trong bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của các mạng Pháp(1791) để chứng minh rằng không chỉ riêng mình Bác hay nước Mỹ mà ở Pháp người ta cũng đồng tình với quan điểm này.
=> Giáng một đòn mạnh mẽ vào âm mưu cũng như những luận điệu xảo trá của kẻ thù nhằm nhòm ngó, quay trở lại nước ta lần nữa.
– “Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được”. Thể hiện sự mạnh mẽ, quyết liệt trong nghệ thuật chiến luận của Hồ Chủ tịch.

c. Cơ sở thực tiễn:

– Nêu ra chứng cứ vô cùng xác đáng và rõ ràng rằng: “Thế mà hơn 80 năm nay…nhân đạo và chính nghĩa”.
+ Bác bỏ, phá vỡ những luận điệu xảo trá được cho là “khai hóa” dân tộc ta của thực dân Pháp lần lượt trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa:
– Về chính trị và văn hóa:
+ “tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào”.
+ Liên tục lập ra nhà tù nhiều hơn trường học, giết hại, tàn sát đồng bào ta không thương tiếc.
+ Đem thứ thuốc phiện ghê gớm, cùng thứ rượu chè bê tha để tiêu diệt và làm suy thoái giống nòi của ta một cách từ từ. 

– Về kinh tế:
+  “bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều”, rồi đặt ra đủ các loại sưu thuế vô lý, chèn ép nhân dân ta đến cùng đường mạt vận.
+ Bác bỏ luận điệu “bảo hộ” của thực dân Pháp:
– Pháp đã hai lần dâng nước ta cho phát xít Nhật trong vòng 5 năm trời. Dẫn đến hậu quả là hơn 2 triệu đồng bào ta phải chịu chết đói.
– Khước từ liên minh với ta chống Nhật, thậm chí quay ra khủng bố, khiến quân dân ta tổn thất nặng nề, cùng với đó chúng còn tàn sát cả những người tù chính trị.
=> Bằng ngòi bút luận chiến sắc bén, trí tuệ và sự khéo léo Bác đã vạch trần được âm mưu và sự xảo trá của thực dân Pháp với hai luận điệu “khai hóa” và “bảo hộ” khiến chúng không thể nào chối cãi, giáng một đòn đau vào bộ mặt giả nhân giả nghĩa của kẻ thù.
=> Nhấn mạnh hai sự thật rằng: “Sự thật là từ mùa thu năm 1940,…chứ không phải từ tay Pháp”. Để xác minh việc Việt Nam hoàn toàn không hề nhận sự “khai hóa” hay “bảo hộ” gì từ Pháp và hoàn toàn tách biệt với Pháp, từ đó tiến tới việc Tuyên ngôn độc lập.

d. Tuyên ngôn độc lập:

– Sử dụng những lời lẽ hùng hồn, đanh thép, kết cấu trùng lặp, liên tục nhấn mạnh và xoáy sâu vào hai vấn đề chính là “độc lập” và “tự do” để tuyên bố nền độc lập của dân tộc.
– Thể hiện lòng yêu nước, yêu dân, yêu chuộng hòa bình sâu sắc, là những khát khao cháy bỏng không chỉ của riêng mình Bác mà còn chính là thay lời muốn nói của toàn thể dân tộc Việt Nam.
– Tuyên bố với cả thế giới rằng nước Việt Nam là một quốc gia độc lập, có chủ quyền lãnh thổ, nhân dân Việt Nam quyết hy sinh tất cả để bảo vệ nền độc lập thiêng liêng, cao quý ấy.
 

3. Kết bài:

Nêu cảm nhận.
 

II. Bài văn mẫu Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh

1. Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, mẫu số 1 (Chuẩn)

Hồ Chí Minh không chỉ là một lãnh tụ thiên tài, người anh hùng đã giải phóng dân tộc bản địa, quốc gia Nước Ta thoát khỏi xiềng xích của nô lệ mà Người còn là một nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc bản địa với nhiều tác phẩm rực rỡ trên nhiều thế loại khác nhau. Đặc biệt, trong số những sáng tác của Hồ Chí Minh, bản “ Tuyên ngôn độc lập ” sinh ra vào năm 1945 là một trong số những tác phẩm xuất sắc nhất, tiêu biểu vượt trội cho phong thái văn chính luận của Người .
Mở đầu tác phẩm “ Tuyên ngôn độc lập ”, tác giả Hồ Chí Minh đã khôn khéo đưa ra những cơ sở pháp lí về quyền con người và quyền dân tộc bản địa để làm nền tảng địa thế căn cứ vững chãi cho hàng loạt bản tuyên ngôn. Hồ Chí Minh đã khôn khéo trích dẫn hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ – hai cường quốc hùng mạnh trên quốc tế. Bản “ Tuyên ngôn Độc lập ” của nước Mĩ vào năm 1776 đã chỉ ra rằng “ Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai hoàn toàn có thể xâm phạm được : trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu niềm hạnh phúc ”. Còn trong bản “ Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền ” của nước Pháp vào năm 1791 cũng đã viết “ Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền hạn ; và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền hạn ”. Với việc trích dẫn nguyên văn hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ đã có tính năng, ý nghĩa vô cùng to lớn. Nó không chỉ góp thêm phần bảo vệ tính khách quan của bản tuyên ngôn mà hơn thế nữa nó còn bộc lộ thái độ tôn trọng, trân trọng những giá trị văn minh được cả trái đất thừa nhận của tác giả. Thêm vào đó, với cách trích dẫn này, tác giả đã sử dụng thành công nghệ thuật “ gậy ông đập sống lưng ông ” để đánh mạnh vào dã tâm xâm lược nước ta của những lực lượng thù địch. Đặc biệt, trong phần khởi đầu còn biểu lộ một cách rõ nét sự phát minh sáng tạo, kĩ năng và lập luận sắc bén của Hồ Chí Minh khi người từ quyền con người được nhắc đến trong hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ để suy ra quyền dân tộc bản địa “ Suy rộng ra, câu ấy có nghĩa là : toàn bộ những dân tộc bản địa trên quốc tế đều sinh ra bình đẳng, dân tộc bản địa nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do ” .

phan tich tuyen ngon doc lap cua ho chi minh

Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình – TP.HN
Không chỉ nêu lên những cơ sở pháp lí, Hồ Chí Minh đã nêu lên những cơ sở thực tiễn của bản tuyên ngôn. Có thể thấy, từ phần thứ nhất sang phần thứ hai, tác giả đã khôn khéo sử dụng quan hệ từ “ thế mà ’, nó đã phần nào hé mở sự trái chiều giữa lĩ lẽ và hành vi của thực dân Pháp. Từ đó, Người đã đi sâu vạch rõ, tố cáo tội ác của thực dân Pháp trên quốc gia ta. Bằng việc sử dụng thủ pháp liệt kê, tác giả đã vạch ra một cách rõ nét tội ác man rợn của thực dân Pháp trên toàn bộ những nghành, từ kinh tế tài chính đến chính trị. Trước hết, trong nghành nghề dịch vụ chính trị, thực dân Pháp đã triển khai chủ trương ngu dân bằng việc đưa ra hàng loạt những “ lao lý dã man ” đã được tác giả liệt kê lại “ lập ba chính sách khác nhau ở ba miền Bắc Trung Nam ” để ngăn cản dân ta đoàn kết và thống nhất quốc gia, “ lập nhà tù nhiều hơn trường học ”, “ ràng buộc dư luận ” … Không chỉ dừng lại ở đó, trên nghành nghề dịch vụ kinh tế tài chính, chúng cũng thi hành nhiều chủ trương dã man, “ bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ra xơ xác, tiêu điều ’. Để chứng tỏ cho điều đó, tác giả Nguyễn Ái Quốc đã một lần nữa liệt kê ra đơn cử, chi tiết cụ thể những chủ trương thực dân Pháp đã thi hành như cướp không ruộng đất của nhân dân, “ giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng ”, đặt ra hàng trăm thứ thuế rất là phi lí, bóc lột công nhân vô cùng tàn ác … Chính những chủ trương ấy của thực dân Pháp đã để lại hậu quả nặng nề cho nhân dân, quốc gia ta khi “ từ năm ngoái đến đầu năm nay, từ Quảng Trị đến Bắc Kì có hơn 2 triệu đồng bào chết đói ”. Như vậy, hoàn toàn có thể thấy, những tội ác của thực dân Pháp trên quốc gia ta nhiều không thể nào kể xiết. Đặc biệt với giải pháp điệp cấu trúc, tác giả đã nhấn mạnh vấn đề tội ác của thực dân Pháp, đó là những hành vi trái với chính nghĩa, với lẽ phải mà chúng đã nêu lên. Thêm vào đó, tác giả cũng đã chỉ ra thực sự về chủ trương bảo lãnh của thực dân Pháp trên quốc gia ta như giải pháp về khai hóa trong kinh tế tài chính – chính trị và nhất là giải pháp bảo lãnh khi trong 2 năm thực dân Pháp đã hai lần bán nước ta cho Nhật. Cuối cùng trong phần cơ sở thực tiễn, Bác Hồ đã nêu lên thực sự về cách mạng Nước Ta. Cuộc cách mạng của ta là cuộc cách mạng chính nghĩa khi “ Việt Minh đã lôi kéo người Pháp liên minh chống Nhật ”. Đặc biệt, tất cả chúng ta còn thi hành những chủ trương khoan hồng và nhân đạo so với người Pháp “ giúp nhiều người Pháp chạy qua biên thùy ”, “ cứu nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật ” … Như vậy, bằng những dẫn chứng đơn cử, cụ thể, tác giả Hồ Chí Minh đã nêu lên những tội ác man rợn của Pháp cũng như thực sự về cuộc cách mạng của ta. Từ đó, Người đã kết thúc phần hai của tác phẩm bằng lời chứng minh và khẳng định được lặp lại hai lần “ Sự thật là dân ta đã lấy lại nước Nước Ta từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp ”, điều đó đã chứng minh và khẳng định thực dân Pháp không có quyền quay lại Nước Ta .
Trên cơ sở pháp lí và thực tiễn đã nêu ra, phần cuối của tác phẩm chính là lời công bố độc lập. Lời tuyên ngôn rất là ngắn gọn, tác giả chứng minh và khẳng định nước ta, nhân dân ta đã trọn vẹn “ thoát li hẳn quan hệ với Pháp, xóa bỏ hết những hiệp ước, mọi độc quyền của Pháo trên quốc gia Nước Ta ”, đồng thời công bố Nước Ta là một nước tự do, độc lập. Lời tuyên ngôn dù ngắn gọn nhưng đã bày tỏ thái độ quyết tâm giữ vững độc lập dân tộc bản địa của quản trị Hồ Chí Minh nói riêng, nhân dân, quốc gia Nước Ta nói chung .
Tóm lại, với lập luận ngặt nghèo, lí lẽ đanh thép cùng những dẫn chứng thuyết phục, bản “ Tuyên ngôn độc lập ” của quản trị Hồ Chí Minh đã công bố, lưu lại một kỉ nguyên mới của dân tộc bản địa Nước Ta. Đồng thời, qua đó cũng giúp tất cả chúng ta hiểu vì sao bản “ Tuyên ngôn độc lập ” lại được xem là “ áng văn chính luận mẫu mực của mọi thời đại ” .
— — — — — – HẾT BÀI 1 — — — — — — –

Để biết cách phân tích đề văn phân tích Tuyên ngôn độc lập, các em có thể tham khảo cách tư duy, cách gợi ý cách làm bài văn phân tích đoạn văn, đoạn thơ, các em có thể tham khảo thêm các bài phân tích Giá trị lịch sử và chất chính luận trong Tuyên ngôn độc lập, Sức hấp dẫn và thuyết phục trong bản Tuyên ngôn độc lập, Phân tích giá trị lịch sử và giá trị văn chương của bản Tuyên ngôn độc lập, Giáo án bài Tuyên ngôn độc lập hay cả các phần Soạn bài Tuyên Ngôn Độc Lập.

2. Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, mẫu số 2 (Chuẩn)

quản trị Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại, hàng loạt khát vọng và nhân cách cao đẹp của Người đều bộc lộ trong sự nghiệp cách mạng, quân sự chiến lược, ngoại giao, giáo dục, văn hóa truyền thống, … Trong số đó sự nghiệp văn chương là một trong những điểm nhấn quan trọng khi nói về tư tưởng đạo đức và phong thái Hồ Chí Minh. Người viết văn không phải chỉ để thỏa mãn nhu cầu cái thú thanh nhã của văn nhân nghĩa sĩ, mà sinh thời văn thơ của Người luôn đóng một vai trò trò quan trọng trong việc ship hàng kháng chiến, Giao hàng cách mạng đi đến thành công xuất sắc. Có thể nói rằng trong bước đường cách mạng suốt cả cuộc sống, văn thơ của Người luôn theo sát và đóng vai trò hỗ trợ mọi lúc mọi nơi. Điển hình cho việc văn học song hành với cách mạng phải kể đến tác phẩm sáng giá nhất của Hồ quản trị, văn kiện có ý nghĩa lịch vô cùng quan trọng, đặt dấu mốc quan trọng cho nền độc lập của dân tộc bản địa ấy là bản Tuyên ngôn độc lập, được Bác tuyên đọc vào ngày 2/9/1945 tại trung tâm vui chơi quảng trường Ba Đình, TP. Hà Nội, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa .
Với toàn cảnh lịch sử vẻ vang quan trọng, Chiến tranh quốc tế thứ hai kết thúc, phát xít Nhật buông vũ khí đầu hàng quân Đồng Minh, nhận thấy thời cơ giải phóng đã đến, Đảng đã triển khai phát động nhân dân cả nước nổi dậy giành chính quyền sở tại từ tay Nhật. Tổng khởi nghĩa thành công xuất sắc, ngày 26/8/1945 Bác Hồ rời chiến khu Việt Bắc trở về TP.HN, tức tốc soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập tại căn nhà số 48, phố Hàng Ngang. Ngày 2/9/1945, Hồ quản trị đã đã tuyên đọc bản Tuyên ngôn độc lập trước hàng triệu người dân Nước Ta tại Quảng trường Ba Đình Thành Phố Hà Nội, khai sinh ra nước Nước Ta dân chủ cộng hòa, chấm hết hơn 80 năm xiềng xích nô lệ, giành lại độc lập chủ quyền lãnh thổ từ đế quốc Pháp và phát xít Nhật. Đồng thời cũng chính thức chấm hết chính sách phong kiến, quân chủ chuyên chế đã sống sót hàng nghìn năm trên quốc gia ta, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc bản địa, kỷ nguyên của độc lập, tự do và tự chủ. Bản tuyên ngôn cũng là lời công kích can đảm và mạnh mẽ đến những thế lực thù địch đang nhăm nhe quay lại xâm lược nước ta, đập tan những luận điệu xảo trá, thủ đoạn thâm độc của chúng. Khuyến khích, cổ vũ, động viên những dân tộc bản địa đang bị áp bức trên quốc tế can đảm và mạnh mẽ đứng lên giành lại chính quyền sở tại, độc lập tự chủ cho quốc gia của mình, và tranh thủ sự ưng ý, thiện chí giúp sức của những vương quốc khác trên quốc tế .
Tuyên ngôn độc lập với vai trò là một văn kiện có ý nghĩa lịch sử dân tộc to lớn, thì bản thân nó còn là một áng văn chính luận xuất sắc với những mạng lưới hệ thống vấn đề, luận cứ, ngặt nghèo, ngắn gọn và súc tích, mang tính thuyết phục cao. Thể hiện kĩ năng ấn tượng của Bác trong nghành nghề dịch vụ văn chính luận với ngòi bút sắc bén, uyên bác, bên cạnh biệt tài thơ ca trữ tình chính trị .

bai van phan tich ban tuyen ngon doc lap

Tuyên ngôn độc lập công bố khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Luận điểm tiên phong Bác đưa ra trong tác phẩm ấy là đưa ra cơ sở pháp lý dựa trên những văn kiện lịch sử vẻ vang của những nước lớn, đã từng được công bố trước đây để làm tiền đề cho bản tuyên ngôn của mình. Đầu tiên Người đã trích dẫn một đoạn rất ấn tượng trong bản Tuyên ngôn độc lập của Mỹ ( 1776 ), được xem là chân lý của thời đại rằng : “ Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai hoàn toàn có thể xâm phạm được ; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu niềm hạnh phúc ”. Sau đó bằng sự phát minh sáng tạo và sự khôn khéo của mình Bác đã chú giải lan rộng ra ý, và đồng thời cũng nhấn mạnh vấn đề, tập trung chuyên sâu vào câu : “ toàn bộ những dân tộc bản địa trên quốc tế đều sinh ra bình đẳng, dân tộc bản địa nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do ”. Để chứng minh và khẳng định sự bao quát của chân lý đã được nêu ra trong bản Tuyên ngôn độc lập của Mỹ, rằng không chỉ riêng mình dân tộc bản địa nào, mà toàn bộ những dân tộc bản địa trên quốc tế đều xứng danh được đối xử công minh, được hưởng những quyền con người, như quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu niềm hạnh phúc. Và để liên tục bổ trợ và chứng minh và khẳng định sự đúng đắn của vấn đề trên Bác đã mượn và trích dẫn một đoạn trong bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của những mạng Pháp ( 1791 ) trong đó người chăm sóc và nhấn mạnh vấn đề ở hai từ “ bình đẳng ” và “ tự do ”, với mục tiêu chứng tỏ rằng không chỉ riêng mình Bác hay nước Mỹ mà ở Pháp người ta cũng ưng ý với quan điểm này. Như vậy hoàn toàn có thể nhận thấy rằng bằng việc sử dụng tuyên ngôn của hai đế quốc hùng mạnh bậc nhất lúc bấy giờ, trong đó có một nước là quân địch xâm lược nước ta, đã giáng một đòn can đảm và mạnh mẽ vào thủ đoạn cũng như những luận điệu xảo trá của quân địch nhằm mục đích nhòm ngó, quay trở lại nước ta lần nữa. Không chỉ vậy với vị thế của hai đế quốc như Mỹ và Pháp, giá trị của Bản tuyên ngôn lại càng được củng cố, có độ an toàn và đáng tin cậy và sức thuyết phục cao hơn cả. Cuối cùng Hồ quản trị chốt hạ một câu ngắn gọn và sắc bén để kết lại phần cơ sở pháp lý rằng : “ Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được ”. Thể hiện sự can đảm và mạnh mẽ, kinh khủng trong nghệ thuật và thẩm mỹ chiến luận của Hồ quản trị và khát khao đem về cho dân tộc bản địa Nước Ta, quốc gia Nước Ta sự tự do bình đẳng, công minh và bác ái giống như những nước trên quốc tế đã từng làm. Những lý lẽ và dẫn chứng tinh lọc, không riêng gì ảnh hưởng tác động thâm thúy đến toàn thể dân tộc bản địa Nước Ta mà còn đánh động vào nhân dân Pháp, quân đội Pháp, ngấm ngầm phê phán, thức tỉnh lương tri của họ rằng quân đội của họ, chính quyền sở tại của họ đang đi ngược lại với những gì cha ông mình đã lập ra, khiến phái Pháp phải tự soi xét lại về những hành vi bịp bợm, xảo trá đang tự tay hạ nhục chính cha anh của mình. Đồng thời khơi gợi sự đống ý ủng hộ của nhân dân Pháp và những dân tộc bản địa yêu thích tự do trên quốc tế .
Sau khi nêu ra và khẳng định tính chân lý của cơ sở pháp lý, Bác liên tục đưa ra những luận cứ về cơ sở thực tiễn để phá vỡ thủ đoạn cùng những luận điệu xảo trá mà thực dân Pháp đưa ra nhằm mục đích biến nước ta thành thuộc địa như sự “ khai sáng văn minh ” hay “ nền bảo lãnh ”, … Đầu tiên Hồ quản trị nêu ra chứng cứ vô cùng xác đáng và rõ ràng rằng : “ Thế mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp tận dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp quốc gia ta, áp bức đồng bào ta. Hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa ”. Sau đó Người tiến hành những vấn đề can đảm và mạnh mẽ để bác bỏ, phá vỡ những luận điệu xảo trá được cho là “ khai hóa ” dân tộc bản địa ta của thực dân Pháp lần lượt trên những nghành chính trị, kinh tế tài chính và văn hóa truyền thống. Thứ nhất về chính trị và văn hóa truyền thống, chúng đã “ khai hóa ” tất cả chúng ta bằng cách “ tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút ít tự do dân chủ nào ”, lại liên tục lập ra nhà tù nhiều hơn trường học, giết hại, tàn sát đồng bào ta không thương tiếc, đem thứ thuốc phiện ghê gớm, cùng thứ rượu chè bê tha để tàn phá và làm suy thoái và khủng hoảng giống nòi của ta một cách từ từ. Quả thật không biết thực dân Pháp đã “ khai hóa ” gì với những trò nhơ bẩn, ghê tẩm ấy. Về kinh tế tài chính, chúng lại “ khai hóa ” bằng cách “ bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều ”, rồi đặt ra đủ những loại sưu thuế vô lý, chèn ép nhân dân ta đến cùng đường mạt vận. Như vậy, với những dẫn chứng rõ ràng và sắc bén ấy, Bác đã giáng một đòn chí mạng vào thực dân Pháp, đặc biệt quan trọng là những kẻ nắm quyền luôn ấp ủ cái luận điệu “ khai hóa ” cốt để lừa bịp nhân dân ta và nhân thế giới, để thuận bề lấn chiếm và đồng nhất dân tộc bản địa ta. Tuy nhiên, chúng đã quá coi thường dân tộc bản địa Nước Ta, quá trắng trợn khi thực thi việc “ khai hóa ” điên rồ của chúng, dẫn đến bị bóc trần mà không hề chối cãi .
Bên cạnh luận điệu “ khai hóa ” nực cười, thực dân Pháp còn liên tục ra giảng luận điệu “ bảo lãnh ” một cách đường đường chính chính, thế nhưng cái trò xảo trá ấy cũng không thể nào che đậy được thủ đoạn dơ bẩn của chúng. Hồ quản trị đã nhanh gọn bác bỏ chúng bằng cách nêu ra dẫn chứng vô cùng thuyết phục và rõ ràng rằng, dù mang tiếng bảo lãnh, nhưng thực tiễn Pháp đã hai lần dâng nước ta cho phát xít Nhật trong vòng 5 năm trời. Dẫn đến hậu quả là hơn 2 triệu đồng bào ta phải chịu chết đói, không riêng gì vậy chúng mang tiếng bảo lãnh thế nhưng lại khước từ liên minh với ta chống Nhật, thậm chí còn quay ra khủng bố, khiến quân dân ta tổn thất nặng nề, cùng với đó chúng còn tàn sát cả những người tù chính trị. Với bấy nhiêu bằng cớ về hành vi vô liêm sỉ của thực dân Pháp, quả thực nói đến luận điệu “ bảo lãnh ” lại chỉ khiến người ta thấy nực cười, chẳng lẽ bọn chúng không thấy xấu hổ và nhục nhã chăng ? Có thể nói rằng bằng ngòi bút luận chiến sắc bén, trí tuệ và sự khôn khéo Bác đã vạch trần được thủ đoạn và sự xảo trá của thực dân Pháp với hai luận điệu “ khai hóa ” và “ bảo lãnh ” khiến chúng không thể nào chối cãi, giáng một đòn đau vào bộ mặt giả nhân giả nghĩa của quân địch. Cuối cùng để kết thúc phần cơ sở thực tiễn Bác đã nhấn mạnh vấn đề hai thực sự rằng : “ Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa. Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả nước ta đã nổi dậy giành chính quyền sở tại, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ” và “ Sự thật là dân ta lấy lại nước Nước Ta từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp ”. Để xác định việc Nước Ta trọn vẹn không hề nhận sự “ khai hóa ” hay “ bảo lãnh ” gì từ Pháp và trọn vẹn tách biệt với Pháp, từ đó tiến tới việc Tuyên ngôn độc lập .
Sau khi đã làm rõ cơ sở pháp lý và nêu ra được cơ sở thực tiễn với những lý lẽ và vấn đề ngặt nghèo, ngắn gọn xúc tích và đi vào lòng người, Hồ quản trị đã sử dụng những lời lẽ hùng hồn, đanh thép, cấu trúc trùng lặp, liên tục nhấn mạnh vấn đề và xoáy sâu vào hai yếu tố chính là “ độc lập ” và “ tự do ” để công bố nền độc lập của dân tộc bản địa : “ Nước Nước Ta có quyền hưởng tự do và độc lập, và thực sự đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc bản địa Nước Ta quyết đem toàn bộ ý thức và lực lượng, tính mạng con người và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy ! ”. Đó là những lời lẽ xuất phát từ trái tim của một con người có lòng yêu nước, yêu dân, yêu thích độc lập thâm thúy, là những khát khao cháy bỏng không riêng gì của riêng mình Bác mà còn chính là thay lời muốn nói của toàn thể dân tộc bản địa Nước Ta. Muốn công bố với cả quốc tế rằng nước Nước Ta là một vương quốc độc lập, có chủ quyền lãnh thổ chủ quyền lãnh thổ, nhân dân Nước Ta quyết quyết tử tổng thể để bảo vệ nền độc lập thiêng liêng, cao quý ấy .

Như vậy, Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh không chỉ là áng văn chính luận xuất sắc với luận điểm sắc sảo, luận cứ thuyết phục mà còn là văn kiện lịch sử quan trọng, là bản tuyên ngôn khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Khẳng định nền độc lập của dân tộc sau hơn 80 năm giời nô lệ, mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của độc lập, tự do và tự chủ.

3. Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, mẫu số 3:

quản trị Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà cách mạng vĩ đại mà còn là một cây bút thẩm mỹ và nghệ thuật đầy tài hoa của dân tộc bản địa. Thơ văn Bác vừa mang sắc thái cổ xưa vừa mang sắc thái tân tiến lại đầy phát minh sáng tạo lại mang những giá trị tư tưởng cao. Nếu trong thơ trữ tình, ta phát hiện những lời thơ tràn ngập niềm sáng sủa và ý thức đầy tự do, phóng khoáng thì trong văn học chính luận là những áng văn đầy khúc chiết, ngặt nghèo, có sức lay động can đảm và mạnh mẽ tới tâm hồn người đọc, người nghe. Tuyên ngôn độc lập mà một tác phẩm chính luận đầy mẫu mực của Bác, nó tiềm ẩn những tình cảm thiết tha, những tư tưởng mang tầm thời đại và những kết tinh những vẻ đẹp tinh túy của dân tộc bản địa Nước Ta .
Cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công xuất sắc, quốc gia bước vào kỉ nguyên mới, kỉ nguyên của độc lập, tự do nhưng vẫn phải đứng trước những thử thách của cảnh “ ngàn cân treo sợi tóc ” khi bọn đế quốc và thực lợi dụng danh nghĩa quân Đồng minh thủ đoạn cướp nước ta một lần nữa. Chính trong thời gian ấy, ngày 2-9-1945 trên Quảng Trường Ba Đình lịch sử vẻ vang, quản trị Hồ Chí Minh độc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Nước Ta dân chủ Cộng hòa. Đây là bản tuyên ngôn viết cho nhân dân Nước Ta, nhân dân quốc tế và công luận Quốc tế .
” Hỡi đồng bào cả nước, Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai hoàn toàn có thể xâm phạm được ; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu niềm hạnh phúc ” .
“ … Người ta sinh ra ra đều tự do và bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ và phải luôn luôn bình đẳng về quyền hạn ” .
Hai bản tuyên ngôn độc lập của Mĩ năm 1976 và bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của pháp năm 1971 đã được Bác trích dẫn một cách phải chăng. Đây là hai văn kiện quan trọng của quốc tế, khi mà trong thực tiễn lịch sử dân tộc đã chứng tỏ quyền con người là vô cùng quan trọng. Đó là những chân lí mang giá trị vô cùng to lớn. Bác đã dùng thẩm mỹ và nghệ thuật tâm lí “ gậy ông đập sống lưng ông ”. Âm mưu của Mĩ và Pháp bị ngăn ngừa bởi chính những tuyên ngôn, lời răn dạy của tổ tiên chúng. Nếu chúng xâm phạm quyền tự do của dân tộc bản địa ta thì chính là đi ngược lại với đạo lí của chúng. ” Đó là một lời lẽ không ai hoàn toàn có thể chối cãi được ”, Bác đã chứng minh và khẳng định đinh ninh và chắc như đinh, nhất quyết về lập trường chính nghĩa của dân tộc bản địa ta. Đồng thời khi trích dẫn hai bản tuyên ngôn này, tác giả đã cho thấy sự khôn khéo khi tỏ ra rất trân trọng những tuyên ngôn bất hủ đồng thời dùng lí lẽ của chúng để khóa miệng thủ đoạn xâm lược của Đế quốc. Đặt ba bản tuyên ngôn cũng như ba cuộc cách mạng ngang hang nhau, mang tầm vóc lớn lao của quốc tế. Như một sức mạnh lớn lao cổ vũ đại chiến của những nước thuộc địa chống lại thực dân trên quốc tế bằng cảm quan đầy tỉnh táo và sáng suốt, tác giả đã đưa ra những lí lẽ sắc bén, tinh nhạy và tiềm ẩn tình cảm lớn lao đối vớ nhân dân .

phan tich tuyen ngon doc lap hay nhat

Số nhà 48 phố Hàng Ngang nơi Bác viết Tuyên ngôn độc lập
Sau cơ sở pháp lí của bản tuyên ngôn, Bác đã đưa ra cơ sở trong thực tiễn, những thực sự lịch sử vẻ vang những dẫn chứng sống qua mấy mươi năm đấu tranh của nhân dân cả nước. Đó là những lí lẽ thuyết phục hơn cả vì nó được trong thực tiễn chứng tỏ, được nhân dân chứng kến và tham gia, thế cho nên lay động hàng triệu trái tim con người trên quốc tế. Lời lẽ tố cáo đầy phẫn nộ và xót xa :
“ Thế mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp tận dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp quốc gia ta, áp bức đồng bào ta. Hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa. ”
Đời sống nhân dân khổ cực, quốc gia lầm than, bao nhiêu chồng mất vợ, mẹ mất con, con mất cha, … .. đều có dấu rang của bnj đế quốc thực dân
“ Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút ít tự do dân chủ nào .
Chúng thi hành những pháp luật dã man. Chúng lập ba chính sách khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân tộc bản địa ta đoàn kết .
Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Chúng tắm những cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu .
Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chủ trương ngu dân .
Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược .
Về kinh tế tài chính, chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều. Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên vật liệu .
Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng .
Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn trở nên nghèo khó .
Chúng không cho những nhà tư sản ta ngóc đầu lên. Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng hung tàn. ”
Bác đã bóc trần thực chất nịnh bợ, tỏ ra lương thiện, nhân đạo của thực dân mà thực ra là nhăm nhe đô hộ nước ta, đồng điệu dân tộc bản địa ta. Từng câu chữ thốt ra như thấm vào tâm can người đọc, từng con chữ thấm đẫm máu và nước mắt của nhân dân. Bao nhiêu phẫn nộ, bao nhiêu xót xa, thương tiếc như gói gọn vào những luận điệu, những bản án được nêu ra .
Bằng lời lẽ ngắn gọn, những câu văn như sóng trào xúc cảm, chứa chất nỗi căm hờn vạn lần đau đớn và những hình ảnh giàu sức gợi, Bác đã dựng lên trước mắt thế gới một thời kì lịch sử dân tộc đầy đau thương của con dân nước Việt. Tố cáo tội ác ” trời không dung, đất không tha ” của Pháp, những hành vi của chúng là xảo trá, là bịp bợm, là tàn khốc ’. Nhân dân ta đã đứng lên đấu tranh quật cường và kiên cường trái ngược với một Pháp đề hèn, đốn mạt .
“ Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa. Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả nước ta đã nổi dậy giành chính quyền sở tại, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa .
Sự thật là dân ta lấy lại nước Nước Ta từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp. ”
Cách mạng tháng Tám thành công xuất sắc đã xử lý đồng thời hai trách nhiệm lớn lao là độc lập cho dân tộc bản địa và dân chủ cho nhân dân. Từ sự đứng lên đấu tranh của nhân dân, Bác tiến tới chứng minh và khẳng định những thành quả đạt được. Đó là lời công bố thoát li, không tương quan đến Pháp, xóa bỏ những hiệp ước mà đã kí với Pháp. Đồng thời khẳng định chắc chắn rõ quyền tự do và dân tộc bản địa của quốc gia Nước Ta .
“ Một dân tộc bản địa đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc bản địa đã gan góc đứng về phe Đồng Minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc bản địa đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !
Nước Nước Ta có quyền hưởng tự do và độc lập, và thực sự đã thành một nước tự do độc lập. ”
Bằng trí tuệ sâu rộng và cảm quan của một nhà cách mạng đầy sáng suốt, Bác đã vạch mặt thực chất gian dối của quân địch. Bằng lí luận ngặt nghèo, Bác đã đưa ra cơ sở pháp lí đầy sức thuyết phục. Bằng tình cảm yêu thương thiết tha với nhân dân, lòng yêu nước thâm thúy Bác đã khơi dậy niềm tự hào, ý chí chiến đấu và chứng minh và khẳng định quyền lợi và nghĩa vụ chính đáng của con người trên khắp quốc tế. Tuyên ngôn độc lập xứng danh là một tác phẩm bất hủ của một con người lớn, một tâm hồn lớn, một nhân cách lớn. Như Nguyễn Đăng Mạnh từng đánh giá và nhận định :
“ Tài nghệ ở đây là dàn dựng được một lập luận ngặt nghèo, đưa ra được những vấn đề, những vật chứng không ai chối cãi được và đằng sau những lí lẽ ấy là một tầm tư tưởng, tầm văn hóa truyền thống lớn, đã tổng kết được trong một văn bản ngắn gọn, trong sáng, khúc chiết kinh nghiệm tay nghề của nhiều thế kỷ đấu tranh vì độc lập, tự do, vìnhân quyền của dân tộc bản địa và của trái đất ” .
— — — – HẾT — — — –

Bên cạnh bài làm văn Phân tích Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, thầy cô và các bạn học sinh có thể tìm hiểu thêm nhiều hơn danh sách các bài văn hay lớp 12 chuyên về phân tích đoạn văn, đoạn thơ như: Phân tích bài thơ Tây Tiến, phân tích hình tượng người lính Tây Tiến, phân tích bài thơ Việt Bắc, phân tích bài thơ nói với con,…

Đăng bởi : trung học phổ thông Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo Dục