articlewriting1 1

Soạn văn 7 VNEN Bài 18: Tục ngữ về con người và xã hội | Hay nhất Soạn văn lớp 7 VNEN

Học tập

Soạn văn 7 VNEN Bài 18: Tục ngữ về con người và xã hội

Soạn văn 7 VNEN Bài 18: Tục ngữ về con người và xã hội

A. Hoạt động khởi động

(Trang 11 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 1. Quan sát các hình ảnh bên dưới và cho biết mỗi hình ảnh gợi liên tưởng đến câu tục ngữ nào trong số các câu sau: Không thầy đố mày làm nên; Thương người như thể thương thân; Đói cho sạch, rách cho thơm ; Một cây làm chẳng nên non – Ba cây chụm lại nên hòn núi cao; Học ăn, học nói, học gói, học mở; Học thầy không tày học bạn.

Trả lời:

1. Không thầy đố mày làm ra .2. Học thầy không tày học bạn .3. Thương người như thể thương thân .4. Một cây làm chẳng nên non – Ba cây chụm lại nên hòn núi cao .

(Trang 11 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 2. Giải thích ý nghĩa của một câu tục ngữ mà em thích.

Trả lời:

Ví dụ 1 : Cái răng cái tóc là góc con người .Nghĩa của câu tục ngữ : răng và tóc là những phần bộc lộ hình thức, tính nết con người .Giá trị kinh nghiệm tay nghề của câu tục ngữ : phải biết chăm chút từng yếu tố biểu lộ hình thức, tính nết tốt đẹp của con người .Ví dụ 2 : Đói cho sạch, rách nát cho thơm- Đói rách : sự khó khăn vất vả, thiếu thốn về vật chất .- Sạch thơm : Những điều con người cần phải đạt, phải giữ gìn, vượt lên thực trạng .- Nghĩa đen : dù đói, vẫn phải siêu thị nhà hàng sạch dù rách nát vẫn phải ăn mặc thơm tho .=> Giá trị kinh nghiệm tay nghề của câu tục ngữ : Giáo dục đào tạo con người phải có lòng tự trọng .

B. Hoạt động hình thành kiến thức

(Trang 11 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 1. Đọc các câu tục ngữ sau :

Soạn văn 7 VNEN Bài 18: Tục ngữ về con người và xã hội | Hay nhất Soạn văn lớp 7 VNEN

2.Tìm hiểu văn bản

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a) Hãy chia các câu tục ngữ trên thành các nhóm phù hợp và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật của mỗi câu trong nhóm.

Trả lời:

Câu Nhóm Nghĩa của câu tục ngữ Nghệ thuật
a Nói về phẩm chất giá trị con người Đề cao giá trị của con người Hoán dụ, ẩn dụ, so sánh
b răng và tóc là những phần bộc lộ hình thức, tính nết con người. Chúng ta phải biết chăm chút từng yếu tố bộc lộ hình thức, tính nết tốt đẹp của mình So sánh
c Dù khó khăn vất vả về vật chất, vẫn phải trong sáng, không làm điều xấu Sử dụng tính từ
d Tục ngữ về học tập, rèn luyện Cần phải học cách ăn, nói, … đúng chuẩn mực So sánh
e Đề cao vai trò quan trọng của người thầy Không có
g Đề cao việc học bạn So sánh
h Tục ngữ về quan hệ xã hội Khuyên con người biết yêu thương người khác như yêu chính bản thân mình So sánh
i Được hưởng thành quả phải nhớ ơn, biết ơn người tạo ra thành quả đó ẩn dụ
k Khẳng định sức mạnh của tình đoàn kết ẩn dụ

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b) Theo em, nội dung của hai câu tục ngữ sau đây mâu thuẫn hay bổ sung cho nhau? Vì sao?

• ( 1 ) Không thầy đố mày tạo ra sự .• ( 2 ) Học thầy không tày học bạn .

Trả lời:

Tưởng chừng hai câu tục ngữ trái chiều nhau nhưng thực ra lại bổ trợ ngặt nghèo cho nhau. Cả hai câu, câu nào cũng tôn vinh việc học, chỉ có học tập, biết tìm thầy mà học thì con người mới hoàn toàn có thể thành tài, có năng lực góp phần cho xã hội và sống có ý nghĩa. Mặt khác, học hỏi ở ngay những người bạn cùng trang lứa là một cách học có ích, bản thân mỗi người hoàn toàn có thể lấy đó làm gương tu dưỡng nhân cách .

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). c) Nhận xét về các câu tục ngữ chủ đề con người và xã hội, có ý kiến cho rằng: Những câu tục ngữ này thường rất giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung, luôn chú ý tôn vinh giá trị con người, đồng thời hướng mỗi người tới các phẩm chất, lối sống tốt đẹp.

Em có ưng ý quan điểm trên không ? Vì sao ?

Trả lời:

Em đống ý với ý trên vì tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, không thay đổi, có nhịp điệu, hình ảnh, bộc lộ những kinh nghiệm tay nghề của nhân dân về mọi mặt ( tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội ), được nhân dân vận dụng vào đời sống, ca tụng đời sống con người và hướng họ tới chân – thiện – mỹ .

3. Rút gọn câu.

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a) Cấu tạo của hai câu sau có gì khác nhau?

• ( 1 ) Học ăn, học nói, học gói, học mở .• ( 2 ) Chúng ta cần phải học ăn, học nói, học gói, học mở .

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b) Tìm các từ có thể làm chủ ngữ trong câu (1) ở mục a). Vì sao chủ ngữ trong câu đó được lược bỏ?

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). c) Trong những câu in đậm dưới đây, thành phần nào của câu được lược bỏ? Vì sao người ta lại lược bỏ chúng?

(1) Hai, ba bạn học sinh chạy ùn ra sân. Rồi bốn, năm và nhiều bạn khác nữa .

( 2 ) – Cậu ăn cơm chưa ?

Chưa.

(Trang 12 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). d) Từ việc tìm hiểu các ngữ liệu trên, hãy rút ra nhận xét về câu rút gọn theo gợi ý sau

– Khi nói hoặc viết, hoàn toàn có thể …… một số ít thành phần của câu, tạo thành câu ……- Việc lược bỏ một số ít thành phần của câu thường nhằm mục đích những mục tiêu sau :• Làm cho câu ……, vừa thông tin được ….., vừa tránh ….. lại những từ ngữ đã suất hiện trước đó .• Ngụ í hành vi, đặc thù, đặc thù được bộc lộ trong câu là của …… mọi người ( lược bỏ chủ ngữ ) .

(Trang 13 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). e) Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào? Có nên rút gọn câu như vậy không? Vì sao?

Sáng chủ nhật, trường em tổ chức cắm trại. Sân trường thật đông vui. Tập múa hát. Nhảy dây. Chơi kéo co.

(Trang 13 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). g) Theo em, có cần thêm từ ngữ vào câu in đậm dưới đây không? Vì sao?

– Ngày mai, mấy giờ con phải xuất hiện ở trường để đi du lịch thăm quan ?- 6 giờ .

(Trang 13 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). h) Từ các bài tập trên và dựa vào gợi í sau đây, hãy cho biết khi rút gọn cậu, cần phải lưu í những điều gì?

• Khi rút gọn, câu cần chú ý quan tâm :• Không làm cho người nghe, người đọc hiểu … hoặc hiểu không ……………. nội dung cần truyền tải .• Không biến câu nói thanh câu ………., …………

Trả lời:

a. Sự khác nhau về cấu trúc đó là : ở câu ( 1 ) thiếu thành phần chủ ngữ, câu ( 2 ) thành phần chủ vị khá đầy đủ .b .• Các từ hoàn toàn có thể làm chủ ngữ trong câu ( 1 ) : tôi, chúng tôi, tất cả chúng ta, những bạn, …• Chủ ngữ trong câu ( 1 ) lược bỏ vì câu ( 1 ) vốn là câu tục ngữ, bản thân câu tục ngữ thường ngắn gọn dùng để đưa ra lời khuyên cho người đọc, người nghe thế nên hoàn toàn có thể lược bỏ .c .

• Trong câu in đậm: “Rồi bốn, năm và nhiều bạn khác nữa” thiếu thành phần vị ngữ vì thành phần chủ ngữ trong câu đều làm cùng một hành động với câu trước, người viết không muốn nói lặp lại.

• Trong câu : “ Chưa ” đã lược bỏ đi cả chủ ngữ và vị ngữ ( đáng lẽ là ” Tớ chưa ăn cơm ” ) vì trong câu hỏi đã chứa những thông tin bị lược rồi .

d. Khi nói hoặc viết, có thể lược một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn

Việc lược bỏ một số ít thành phần của câu thường nhằm mục đích những mục tiêu sau :

• Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp lại các từ ngữ đã suất hiện trước đó.

• Ngụ ý hành động, đặc điểm, tính chất được thể hiện trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ).

e. Các câu in đậm trên thiếu thành phần chủ ngữ. Không nên rút gọn như vậy vì rất khó xác lập chủ ngữ do câu trước chủ ngữ chưa từng Open .g. Cần thêm từ vào câu in đậm để biểu lộ thái độ tôn trọng lễ phép khi vấn đáp người lớn. ( Ví dụ : Dạ, 6 h hoặc Thưa cô 6 h ạ )h. Khi rút gọn, câu cần chú ý quan tâm :

• Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung cần truyền tải.

• Không biến câu nói thanh câu cộc lốc, khiếm nhã.

4. Đặc điểm của văn nghị luận

(Trang 13 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). Đọc bảng thông tin kiến thức sau và thực hiện yêu cầu nêu ở dưới.

(Trang 13 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a) Xác định luận điểm trong văn bản Chống nạn thất học (bài 17). Những câu văn thể hiện luận điểm? Hình thức của những câu văn đó (khẳng định hay phủ định )?

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b) Tìm các luận cứ trong văn bản Chống nạn thất học. Em có nhận xét gì về những luận cứ này?

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). c) Chỉ ra trình tự lập luận của văn bản Chống nạn thất học. Ưu điểm của trình tự đó là gì?

Trả lời:

a.Câu văn mang luận điểm chính của bài:

Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ.

Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này là nâng cao dân trí.

Hình thức: Khẳng định

b. Luận cứ:

Trước Cách mạng tháng Tám, dưới ách đô hộ của thực dân, Nhân dân ta phải chịu cảnh thất học, mù chữ.

Nay đã giành được độc lập, để xây dựng đất nước thì không thể không học, mọi người phải biết đọc biết viết.

Biến việc học thành việc làm rộng khắp, với các hình thức cụ thể có thể áp dụng mọi lúc mọi nơi.

Nhận xét: Những luận cứ này là lí lẽ và dẫn chứng cho luận điểm trên là cơ sở đưa ra luận điểm.

c. Trình tự lập luận theo trình tự: thực trạng-> yêu cầu-> cách khắc phục. Cụ thể:

Vì sao phải chống nạn thất học

Chống nạn thất học để làm gì?

Chống nạn thất học bằng cách nào?

Ưu điểm của trình tự đó : tăng sự thuyết phục được tạo nên bằng mạng lưới hệ thống những vấn đề, trình diễn với lí lẽ logic, ngặt nghèo .

5. Đề văn nghị luận và việc lập ý cho văn nghị luận

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a) Nội dung và tính chất của văn nghị luận

( 1 ) Nối mỗi đề văn ở cột trái với đặc thù ở cột phải .

Đề Tính chất của đề
Lối sống giản dị và đơn giản của Bác Hồ . Giải thích, ca tụng
Tiếng Việt giàu đẹp . Khuyên nhủ
Thất bại là mẹ thành công xuất sắc Tranh luận phản bác
Chớ nên tự phụ . lật ngược yếu tố
Không thầy đố mày làm ra và Học thầy không tày học bạn có xích míc với nhau không ? Bàn luận
Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng .
Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau, nên chăng ?
Phải chăng thật thà là cha dại ?

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (2) Căn cứ vào đâu để nhận ra những đề trên là đề văn nghị luận?

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (3) Tính chất của đề văn có ý nghĩa gì với việc làm văn?

Trả lời:
(1) Ta có thể nối như sau:

Đề Tính chất của đề
Lối sống giản dị và đơn giản của Bác Hồ . Giải thích, ca tụng
Tiếng Việt giàu đẹp . Giải thích ca tụng
Thất bại là mẹ thành công xuất sắc Khuyên nhủ nghiên cứu và phân tích
Chớ nên tự phụ . Khuyên nhủ nghiên cứu và phân tích
Không thầy đố mày làm ra và Học thầy không tày học bạn có xích míc với nhau không ? Suy nghĩ bàn luận
Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng . Suy nghĩ bàn luận
Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau, nên chăng ? Tranh luận phản bác, lật ngược yếu tố
Phải chăng thật thà là cha dại ? Tranh luận phản bác, lật ngược yếu tố

( 2 ) Căn cứ để xác lập đó là những đề văn trên đều bàn luận về một yếu tố để người viết tranh luận và bày tỏ quan điểm của mình .( 3 ) Tính chất của đề văn có ý nghĩa so với việc làm văn : Bởi với đặc thù ca tụng, nghiên cứu và phân tích, khuyên nhủ, bác bỏ, so sánh, lý giải, chứng tỏ, phản hồi … từ đó giúp tất cả chúng ta hoàn toàn có thể xác lập lựa chọn những giải pháp, thao tác lập luận làm bài tương thích giúp việc làm bài không bị rơi lệch, lạc đề

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b) Tìm hiểu đề văn nghị luận

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (1) Tìm hiểu đề văn Chớ nên tự phụ.

• Đề nêu nên yếu tố gì ?• Đối tượng và khoanh vùng phạm vi bàn luận ở đây là gì ?• Khuynh hướng của đề là khẳng định chắc chắn hay phủ định ?• Để hoàn toàn có thể làm tốt đề này, người viết cần sẵn sàng chuẩn bị những kiến thức và kỹ năng, kiến thức và kỹ năng gì ?

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (2) Từ việc tìm hiểu đề trên, hãy cho biết : Cần tìm hiểu những gì để có thể làm một đề văn nghị luận?

Trả lời:

( 1 ) Tìm hiểu đề văn chớ nên tự phụ :• Vấn đề : tự phụ là xấu đi, không nên tự phụ .• Đối tượng và phạm vị bàn luận : tính tự phụ của con người, tai hại của tính tự phụ trong đời sống .• Tính chất ( Khung hướng ) của đề là : phủ định, phê phán tính tự phụ .• Hướng tiến hành ( lập luận ) : làm rõ thế nào là tính tự phụ, những bộc lộ của nó trong đời sống => nghiên cứu và phân tích tai hại của tính tự phụ => nhắc nhở mọi người chớ nên tự phụ .( 2 ) Để làm một bài văn nghị luận cần xác lập đúng yếu tố, đối tượng người dùng, khoanh vùng phạm vi, đặc thù, hướng lập luận của bài văn nghị luận để không làm sai đề

(Trang 14 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). c. Lập dàn ý cho bài văn nghị luận

Đề bài: Chớ nên tự phụ

Trả lời:

a. Luận điểm chính :+ Tự phụ là một đức tính không tốt .+ Tự phụ có hai cho chính bản thân mình .+ ý nghĩa, tính năng của lời khuyên. – Đặt câu hỏi và câu vấn đáp .b. Các luận cứ :1. Tự phụ là gì ?Là kiêu căng, không nhã nhặn coi mình là hơn người khác, không coi trọng người khác => lối sống ích kỷ .2. Biểu hiện của thói tự phụ :- Xem mình là nhất. Đề cao bản thân quá mức- Không tôn trọng và khinh thường người khác .- Không chăm sóc đến người khác .3. Vì sao không nên tự phụ ?- Người tự phụ luân coi thường coi thường người khác .- Tự phụ là 1 đức tính không- Người tự phụ không khi nào chịu học hỏi .4. Tự phụ có hại như thế nào ?- Khiến người khác không hài lòng .- Không văn minh được .- Ngủ quên trên thành công xuất sắc của mình .- Mọi người xa lánh, chê trách, khinh ghét, không được tôn trọng .- Không tạo được những mối quan hệ tốt .Dẫn chứng : trong đời sống và trong văn học .- Không tìm ra được chính bản thân mình .

3. Xây dựng lập luận:

Nên khởi đầu tự việc định nghĩa tự phụ là gì => biểu lộ của thói tự phụ => tại sao không nên tự phụ => mối đe dọa của việc tự phụ .

C. Hoạt động luyện tập

(Trang 15 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 1.Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời câu hỏi bên dưới :

a ) Người ta là hoa đất .b ) Người sống, đống vàng .c ) Muốn làm nghề, chớ nề học hỏi .d ) Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo .e ) Chết trong còn hơn sống đục .

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (1) Ý nghĩa của câu tục ngữ trên là gì?

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (2) Những kinh nghiệm bài học mà nhân dân đúc kết qua câu tục ngữ này còn có giá trị trong thời đị ngày nay hay không? Vì sao?

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). (3) Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp nghê thuật được sử dụng trong các câu trên?

Trả lời:

( 1 ) Ý nghĩa :• a. Đề cao giá trị của con người• b. Đề cao giá trị của con người, con người quý giá hơn của cải .• c. Muốn giỏi nghề thì không ngại khó khăn mà học hỏi• d. Chớ thấy khó khăn vất vả mà nản lòng bỏ cuộc• e. Thà chết trong sáng còn hơn sống trong đen tối, nhục nhã .( 2 ) Những kinh nghiệm tay nghề mà ông cha ta đúc rút trên đều có giá trị đến ngày này vì nó khuyên nhủ răn dạy tất cả chúng ta bài học kinh nghiệm, giá trị đời sống vô cùng ý nghĩa và thâm thúy .( 3 ) Nghệ thuật :• a. So sánh con người với hoa đất, ẩn dụ : ” hoa đất ” từ đó đề cao giá trị, phẩm chất con người .• b. Gieo vần sống lưng : ” sống – đống ” giúp câu tục ngữ có vần có nhịp, dễ nhớ hơn đồng thời biểu lộ được ý nghĩa của câu tục ngữ• c. Gieo vần sống lưng : ” nghề – nề ” giúp câu tục ngữ có vần có nhịp, dễ nhớ hơn đồng thời bộc lộ được ý nghĩa của câu tục ngữ• d. Nghệ thuật ẩn dụ : ” sóng cả ” chỉ những khó khăn vất vả, gian nan mà người ta gặp phải .• e. Dùng từ trái nghĩa : ” chết – sống “, ” trong-đục ” nhằm mục đích điển hình nổi bật lên phẩm chất của con người, ngay thật trung thực còn hơn sống mà làm nhiều điều sai lầm .

2.Luyện tập rút gọn câu

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a. Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn? Những thành phần nào trong câu được rút gọn. Rút gọn như vậy để làm gì?

( 1 ) Người ta là đất .( 2 ) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây .( 3 ) Tấc đất tấc vàng .( 4 ) Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng .

Trả lời:

a. Câu rút gọn là :• ( 2 ) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây• ( 4 ) Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng .Thành phần được rút gọn trong câu là chủ ngữ .Câu tục ngữ ( 2 ) nêu lên 1 quy tắc ứng xử chung cho mọi người. câu ( 4 ) nêu lên kinh nghiệm tay nghề trong sản xuất nông nghiệp. Nên hoàn toàn có thể rút gọn hai câu này để dễ nhớ hơn .

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b. Vì sao cậu bé và người khách trong câu chuyện trên hiểu lầm nhau? Qua câu chuyện em rút ra được bài học gì?

MẤT RỒI

Một người có việc đi xa, dặn con :- Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố cháu đi vắng nhé !Sợ con mải chơi quên mất, ông ta viết mấy câu vào giấy, đưa cho con, bảo :- Có ai hỏi thì đưa cái giấy này .Đứa con cầm giấy bỏ vào túi áo. Cả ngày chẳng thấy ai hỏi. Tối đến, nó thắp đèn, lấy giấy ra xem, chẳng may để giấy cháy mất .Hôm sau có người khách lại chơi, hỏi :- Bố cháu có nhà không ?Thằng bé ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy, liền nói :- Mất rồi .Ông khách sửng sốt :- Mất khi nào ?- Thưa … tối trong ngày hôm qua .- Sao mà mất nhanh thế ?- Cháy ạ .

(Truyện cười dân gian Việt Nam)

Trả lời:

– Cậu bé và người khách hiểu nhầm nhau do tại cậu bé dùng những câu thiếu chủ ngữ để vấn đáp người khách “ Mất rồi ”, “ Thưa … tối trong ngày hôm qua ”, “ cháy ạ ” .- Từ chỗ hiểu nhầm chủ ngữ trong những câu nói của cậu bé là người bố của cậu, người khách cũng dùng những câu thiếu chủ ngữ để hỏi : “ Mất khi nào ”, “ sao mà mất nhanh thế ” khiến sự hiểu nhầm cứ tiếp nối .Ba câu trên đều rút gọn chủ ngữ là “ tờ giấy ”, khiến ông khách hiểu nhầm là bố cậu bé .=> Bài học : tránh dùng những câu rút gọn trong những trường hợp ý nghĩa của ngữ cảnh không rõ ràng, gây hiểu nhầm cho người nghe .

3. Luyện tập về văn nghị luận

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a. Đọc lại văn bản Cần tạo ra thói quen tốt trong xã hội (bài 17-trang 8-9) và xác định luận điểm luận cứ cách lập luận trong bài.

(Trang 16 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b. Tìm hiểu đề và lập dàn ý cho đề văn: Phải chăng Thật thà là cha dại?

Trả lời:

a. Luận điểm : Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội

Luận cứ :

• Có thói quen xấu và thói quen tốt .• Có người biết phân biệt tốt xấu nhưng vì đã thành thói quen nên rất khó bỏ, khó sửa. Biểu hiện của thói quen tốt, thói quen xấu .• Tạo được thói quen tốt là rất khó nhưng nhiễm thói quen xấu thì dễ. Gửi lời nhắn nhủ đến mọi người .

Lập luận:

• Thói quen tốt : luôn dậy sớm, đúng hẹn, giữ lời hứa, đọc sách, …• Thói quen xấu : hút thuốc lá, hay cáu giận, mất trận tự, mất vệ sinh, gạt tàn thuốc lá lung tung, vứt rác bừa bãi ra nhà, vứt cốc vỡ chai vỡ ra đường khiến người khác dẫm phải bị thương, ..• Tự xem lại mình để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh .

b. Tìm hiểu đề:

– Về nội dung : nhu yếu em hiểu lời khuyên đúng hay sai trong câu tục ngữ “ Thật thà là cha dại ” .- Về hình thức, đề bài nhu yếu em viết bài văn nghị luận tích hợp lý giải với chứng tỏ và bàn luận lan rộng ra để phản hồi và đưa ra quan điểm của bản thân .

Lập làn ý:

1. Mở bài: Nêu vấn đề cần nghị luận từ câu tục ngữ “Thật thà là cha dại”: sống thật thà là dại hay không?

2. Thân bài:

Giải thích: giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:

• Thật thà là trung thực, ngay thật, không gian dối .• Dại là khù khờ, trái nghĩa với khôn ngoan, khờ dại, dại khờ .• Cha là người đứng đầu trong mái ấm gia đình có công sinh thành, dưỡng dục ; cha dại là đứng đầu sự khù khờ=> Ý nghĩa cả câu : ngay thật trong đời sống là dại khờ, dại khờ .

Bình luận: Khẳng định tính đúng sai của vấn đề nghị luận:

Khẳng định : Thật thà không phải là cha thằng dại vì :• Thật thà là đức tính quý báu, đem lại điều tốt đẹp cho bản thân và cho mọi người .• Thật thà là cách giúp mối quan hệ giữa người với người, hội đồng xã hội thân mật với nhau hơn .• Giúp bản thân triển khai xong nhân cách .• Được người khác tin cậy, tin tưởng .• Không phải hối hận, hụt hẫng vì những hành vi của mình .• Được sống là chính mình .

Dẫn chứng: bài thơ “Lời mẹ dặn”- Phùng Quán

Bàn luận mở rộng: Thật là cha dại.

• Thật thà không đúng lúc, không đúng người là dại dội .• Có việc cần phải khôn khéo, không ngoan để xử lý mới thành công xuất sắc và đem lại niềm vui cho người khác ( liên hệ thực tiễn : ( kinh tế tài chính, kinh doanh thương mại, chính trị, học tập, … ) .Ví dụ : Bác sĩ nói dối thực trạng của bệnh nhân khi nguy cấp để cho người bệnh giữ tâm trạng tự do, vui tươi. Nếu bác sĩ nói thật thực trạng của bệnh nhân sẽ khiến người bệnh suy sụp và mất niềm kỳ vọng vào đời sống .• Nhiều việc chỉ xử lý bằng “ ngay thật ” ( liên hệ chuyện tình cảm, học tập, rèn luyện, … là một quy trình, cần bền chắc, trung thực ) .• Thật thà là đạo đức sống có lợi vĩnh viễn ; khôn ngoan là kỹ xảo sống chỉ lợi trước mắt. ( dẫn chứng )

Rút ra bài học: về giao tiếp ứng xử

• Suy nghĩ kỹ trước khi nói ..• Thật thà đúng thời gian, đúng người : “ Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho thỏa mãn nhu cầu nhau ” tránh “ thực sự mất lòng ” .

3. Kết bài:

• Khái quát mặt tích cực và mặt hạn chế của câu tục ngữ này .• Liên hệ bản thân : cần sống chân thực trọng học tập, tình bạn, …

D. Hoạt động vận dụng

(Trang 17 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 1. Trao đổi với người thân bạn bè nêu một số trường hợp cụ thể trong đời sống ứng dụng các câu tục ngữ trong bài.

(Trang 17 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 2. Nêu một số tình huống giao tiếp hằng ngày của em (hặc những người xung quanh) có sử dụng câu rút gọn trong đó:

(Trang 17 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). a. Trương hợp sử dụng câu rút gọn hiệu quả.

(Trang 17 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). b. Trường hợp sử dụng câu rút gọn không đúng, vi phạm nguyên tắc giao tiếp ngôn ngữ.

Trả lời:

1. Một số trường hợp như :- Cha mẹ dặn con cháu nên giữ lòng tự trọng và nhân phẩm của mình : “ đói cho sạch, rách nát cho thơm ” .- Thầy cô dặn học viên biết nhớ ơn thành quả của thế hệ trước để lại : “ ăn quả nhớ kẻ trồng cây ” .- Khi thất bại trên con đường học tập, bạn hữu khuyên : “ Thất bại là mẹ thành công xuất sắc ” .2. a. Trường hợp sử dụng câu rút gọn hiệu suất cao :- Bao giờ bạn đi học Mỹ .

– Tháng sau.

b. Trường hợp sử dụng câu rút gọn không đúng, vi phạm nguyên tắc tiếp xúc ngôn từ .- Con nấu cơm chưa ?

– Chưa

(Trang 17 Ngữ Văn 7 VNEN tập 2). 3. Xây dựng các luận điểm, luận cứ, và cách lập luận cho các bài thuyết minh thuyết phục những người xung quanh em về một trong các vấn đề sau:

a. Không nên vứt rác bừa bãi .b. Mất trật tự nơi công cộng là thói quen xấu .c. Chen lấn xô đẩy khi mua hàng, nên chăng ?d. Tuân thủ luật giao thông vận tải là hành vi văn hóa truyền thốnge. Tiền bạc mua được toàn bộ phải chăng là thế

Trả lời:

Vấn đề : Không nên vứt rác bừa bãi .1. Mở bài : dẫn dắt yếu tố cần nghị luận : “ Không nên vứt rác bừa bãi ”2. Thân bài :- Thực trạng thiên nhiên và môi trường sống :• Rác ở khắp mọi nơi : sông, suối, ao, hồ, đường, trên xe buýt, khu vực du lịch, khu vực công cộng, … không đúng nơi pháp luật, không đúng chỗ .• Ô nhiễm nghiêm trọng : đất, nước, không khí, …• Hành động vứt rác bừa bãi đã, đang trở thành thói quen xấu của nhiều người .- Nguyên nhân• Do sự thiếu ý thức của mỗi người trong đời sống. => dân trí thấp .• Do sự quản lí lỏng lẻo của những cơ quan quản lí thiên nhiên và môi trường .• Do sự giáo dục chưa gắn liền với thực tiễn .- Tác hại+ Tạo ra thói quen xấu .+ Gây tác động ảnh hưởng sức khỏe thể chất mỗi người, chất lượng đời sống giảm sút .+ Gây ô nhiễm thiên nhiên và môi trường, làm mất cảnh sắc vạn vật thiên nhiên, thủng tầng ozon, toàn cầu nóng lên .+ Gây tổn thất ngân sách của nhà nước, cơ quan chính phủ, nhân dân .- Biện pháp• Tuyên truyền giáo dục và nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ thiên nhiên và môi trường, giữ gìn vệ sinh công cộng .• Tổ chức những hoạt động giải trí thu gom rác thải, bảo vệ môi trường tự nhiên như : Ngày thứ bảy tình nguyện, ngày chủ nhật xanh, chiến dịch 3R …• Các cơ quan quản lí môi trường tự nhiên cần có những giải pháp xử lí mạnh những ai, tập thể làm ô nhiễm thiên nhiên và môi trường .3. Kết bài : Khẳng định vai trò quan trọng của thiên nhiên và môi trường sống và lôi kéo mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường tự nhiên xanh, sạch, đẹp .
Xem thêm những bài Soạn văn lớp 7 chương trình VNEN hay khác :

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 7 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại thông minh, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không tính tiền. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .apple store
google play

Theo dõi chúng tôi không tính tiền trên mạng xã hội facebook và youtube :

Loạt bài Soạn văn lớp 7 VNEN ngắn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sách Hướng dẫn học Ngữ văn 7 Tập 1, Tập 2 chương trình VNEN mới.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.