articlewriting1 1

Bài soạn siêu ngắn: Hoàng lê nhất thống chí – Ngữ văn lớp 9 | Bài soạn văn lớp 9 siêu ngắn

Học tập

Nội dung bài gồm:

Tìm hiểu chung tác phẩm

1. Tác giả:

  • Ngô gia văn phái – Nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì, hai tác giả chính là: Ngô Thì Chí và Ngô Thì Du.

2. Tác phẩm:

  • Hồi thứ 14 của tác phẩm.
  • Tác phẩm viết bằng chữ Hán ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh trả lại Bắc Hà cho vua Lê
  • Tác phẩm có thể được xem là cuốn tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi ( 17 hồi ).
  • Thể loại: Tiểu thuyết lịch sử
  • Phương thức biểu đạt: Tự sự

Câu 1: Tìm đại ý và bố cục đoạn trích.

Trả lời:

  • Đại ý của bài là: Đoạn trích miêu tả chiến thắng lừng lẫy của vua Quang Trung, sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận lũ vua quan phản nước, hại dân.
  • Bố cục đoạn trích: 
    • Phần 1: Từ đầu…ra Bắc: Quang Trung chẩn bị tiến quân ra Bắc
    • Phần 2: Tiếp đó…vào thành: Quang Trung đại phá quân Thanh
    • Phần 3: Còn lại =>Số phận của bọn bán nước và cướp nước.

Câu 2: Qua đoạn trích tác phẩm, em cảm nhận hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ như thế nào? Theo em, nguồn cảm hứng nào đã chi phối ngòi bút tác giả khi tạo dựng hình ảnh người anh hùng dân tộc này?

Trả lời:

Hình tượng Quang Trung – Nguyễn Huệ được xây dựng chân thực, sinh động với hành động, trí tuệ, tài điều binh khiển tướng, mưu lược… của một vị anh hùng dân tộc:

  • Hành động mạnh mẽ, quyết đoán:
  • Trí tuệ sáng suốt, mẫn cán, điều binh khiển tướng tài tình:
  • Ý chí quyết chiến quyết thắng, tầm nhìn xa trông rộng

=> Hình ảnh người anh hùng vừa có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén có tài dùng binh như thần .

Câu 3: Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống phản nước, hại dân đã được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về lối văn trần thuật ở đây?

Trả lời: 

Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống phản nước, hại dân đã được miêu tả :

  • Tôn Sĩ Nghị “sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặt áo giáp chuồn trước qua cầu phao”
    • Quân lính “run rời sợ hãi, bỏ chạy tán loạn, xéo lên nhau mà chết”
    • “Quân sĩ các doanh – nghe tin hoảng hồn, tan tác bỏ chạy, tranh nhau qua cầu, xô đẩy nhau rơi xuống sông… nước sông Nhị Hà tắc nghẽn không chạy được nữa…”.
  • Số phận của bọn vua tôi phản dân, hại nước cũng thảm hại không kém:
    • Lê Chiêu Thống vì lợi ích của dòng họ, vị thế nhà Lê mà trở thành những kẻ phản động, cõng rắn cắn gà nhà, đi ngược lại quyền lợi của dân tộc.
    • Đớn hèn nhục nhã trước quân Thanh.
    • “chạy bán sống bán chết, cướp cả thuyền dân qua sông, mấy ngày không ăn”

Đoạn văn miêu tả chân thực tình cảnh khốn quẫn của vua Lê Chiêu Thống, nhưng tác giả gửi gắm ở đó một chút cảm xúc ngậm ngùi của người bề tôi cũ.

Câu 4: Nêu nhận xét về nghệ thuật trần thuật của đoạn trích này

Trả lời:

Nghệ thuật trần thuật của đoạn trích này bộc lộ như sau :

Cảnh tháo chạy của quân tướng nhà Thanh được miêu tả dưới cái nhìn hả hê, mãn nguyện của người thắng trận trước sự thất bại thảm hại của kẻ thù cướp nước: âm hưởng nhanh, gợi tả sự tán loạn, tan tác…

Cảnh bỏ chạy của vua tôi Lê Chiêu Thống được miêu tả dài hơn, âm hưởng chậm hơn, toát lên vẻ chua xót, ngậm ngùi .=> Ta như tận mắt chứng kiến tận mắt trận chiến

[Luyện tập] Câu 1: Dựa theo tác phẩm, hãy viết một đoạn văn ngắn miêu tả lại chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung từ tối 30 Tết đến ngày mồng 5 tháng giêng năm Kỉ Dậu (1789)

Trả lời:

Chỉ trong vòng chưa tới mười ngày mà năm đạo quân dưới sự chỉ huy của vua Quang Trung đã tạo nên thắng lợi thần tốc, dẹp tan quân Thanh, khiến vua tôi Lê Chiêu Thống phải bỏ trốn trong tình cảnh thảm hại. Trước tiên, quân của vua Quang Trung tiến công nghĩa binh trấn thủ ở sông Gián, bắt sống không để sót một tên, ngăn chúng báo tin cho những đạo quân Thanh ở Hà Hồi và Ngọc Hồi. Nửa đêm ngày mồng 3 tháng Giêng năm Kỉ Dậu, vua Quang Trung cùng binh lính vây chiếm làng Hà Hội mà không cần ngã xuống, tước hết khí giới và lương thực của quân địch. Mờ sáng ngày mồng 5, vua Quang Trung cho quân dàn trận chữ nhất, phòng thủ, tiến công đều ngặt nghèo, cộng với kế nghi binh, bủa vây tứ phía, tiến sát đồn Ngọc Hồi. Nhờ vào trí lược bày binh bố trận của vua Quang Trung, sự đồng lòng, gan góc của binh lính, cùng với sự giúp sức của trời đất, quân Thanh đại bại. Giữa trưa hôm ấy, vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành, vua tôi nhà Lê bất ngờ, tháo chạy trong tình cảnh tủi nhục, thảm hại .