articlewriting1 1

Soạn bài Các phương châm hội thoại (tiếp theo) – Ngắn gọn nhất>

Học tập

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Phần I

Video hướng dẫn giải

I. Phương châm quan hệ.

– Thành ngữ ông nói gà, bà nói vịt dùng để chỉ trường hợp hội thoại mà trong đó mỗi người nói một đằng, không khớp với nhau, không hiểu nhau .
– Khi tiếp xúc, cần nói đúng vào đề tài mà hội thoại đang đề cập, tránh nói lạc đề.

Phần II

Video hướng dẫn giải

II. Phương châm cách thức.

Trả lời câu 1 (trang 21 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

– Thành ngữ dây cà ra dây muống dùng để chỉ cách nói dài dòng, rườm rà. Thành ngữ lúng búng như ngậm hột thị dùng để chỉ cách nói ấp úng, không thành lời, không rành mạch .
– Những cách nói đó làm cho người nghe khó tiếp đón hoặc tiếp đón không đúng nội dung được truyền đạt .

Trả lời câu 2 (trang 21 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

– Câu “ Tôi chấp thuận đồng ý với những nhận định và đánh giá về truyện ngắn của ông ấy ” hoàn toàn có thể được hiểu theo hai cách :
+ Tôi chấp thuận đồng ý với những nhận định và đánh giá của ông ấy về truyện ngắn .
+ Tôi đồng ý chấp thuận với những nhận định và đánh giá của một ( những ) người nào đó về truyện ngắn của ông ấy ( truyện ngắn do ông ấy sáng tác )
– Khi tiếp xúc, nếu không vì một lí do nào đó đặc biệt quan trọng thì không nên nói những câu mà người nghe hoàn toàn có thể hiểu theo nhiều cách.

Phần III

Video hướng dẫn giải

III. Phương châm lịch sự.

– Tuy cả hai người đều không có của cải, tài lộc gì nhưng cả hai đều cảm nhận được tình cảm mà người kia đã dành cho mình .
– Trong tiếp xúc, dù vị thế xã hội và thực trạng của người đối thoại như thế nào đi nữa thì người nói cũng phải chú ý quan tâm đến cách nói tôn trọng so với người đó.

Phần IV

IV. Luyện tập

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 1 (trang 23 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

a. Lời chào cao hơn mâm cỗ : thái độ quý mến, lịch sự và trang nhã quan trọng hơn giá trị vật chất của mâm cỗ .
b. Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho thỏa mãn nhu cầu nhau : lời nói nhã nhặn lịch sự và trang nhã không tốn kém gì mà hiệu suất cao lại lớn .
c. Kim vàng ai nỡ uốn câu / Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời : chiếc kim bằng vàng ( vật quý ) không ai nỡ uốn làm lưỡi câu ( vật tầm thường ), vậy người khôn ( khôn ngoan, hiểu biết ) không nên nói nặng lời với nhau ( không tương ứng với giá trị của mình ) .
– Tất cả những câu tục ngữ trên đều khuyên mọi người khi tiếp xúc cần nhã nhặn, nhã nhặn .
– Một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung tựa như :
+ Một câu nhịn là chín câu lành .
+ Người thanh lời nói cũng thanh / Chuông kêu khẽ đánh bên thành cũng kêu .
+ Đất tốt trồng cây rườm rà / Những người lịch sự nói ra êm ả dịu dàng .
+ Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Người khôn ăn nói dịu dàng dễ nghe.

+ Vàng thì thử lửa thử than
Chuông kêu thử tiếng người ngoan thử lời.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 2 (trang 23 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

– Phép nói giảm nói tránh có tương quan nhiều nhất đến phương châm nhã nhặn .
– Ví dụ :
+ Nhận định về một người có ngoại hình xấu, ta nói : “ Cô ấy không được đẹp lắm ” .
+ Để vấn đáp thắc mắc của cha mẹ học viên về tình hình học tập của một em học yếu, cô giáo nói : “ Cháu học chưa được vững lắm ”.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 3 (trang 23 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

a. Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách là nói mát .
b. Nói trước lời mà người khác chưa kịp nói là nói hớt .
c. Nói nhằm mục đích châm chọc điều không hay của nguời khác một cách cố ý là nói móc .
d. Nói chen vào chuyện của người trên khi không được hỏi đến là nói leo .
e. Nói rành mạch, cặn kẽ, có trước có sau là nói ra đầu ra đũa .
Các từ ngữ trên chỉ những cách nói tương quan đến phương châm nhã nhặn ( a, b, c, d ) và phương châm phương pháp ( e ).

Câu 4

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 4 (trang 23 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Các cách diễn đạt này đều tương quan đến những phương châm hội thoại :
a. Nhân tiện đây xin hỏi : Dùng khi người nói hỏi về một đề tài ngoài đề tài đang trao đổi, để người nghe thấy mình vẫn tuân thủ phương châm quan hệ, đồng thời để người nghe chú ý quan tâm vào yếu tố mình cần hỏi. Cách diễn đạt này cũng bộc lộ phương châm nhã nhặn .
b. Cực chẳng đã tôi phải nói ; tôi nói điều này có gì không phải anh bỏ lỡ cho ; biết là làm anh không vui, nhưng … ; xin lỗi, hoàn toàn có thể anh không hài lòng nhưng tôi cũng phải thành thực mà nói là …. Các cách diễn đạt này dùng khi phải nói điều khó nói, dễ gây mất lòng người nghe. Nó có tính năng “ rào đón ” để người nghe hoàn toàn có thể gật đầu, cảm thông, làm giảm nhẹ sự không dễ chịu ( phương châm lịch sự và trang nhã ) .
c. Đừng nói leo ; đừng ngắt lời như vậy ; đừng nói cái giọng đó với tôi : là cách cảnh báo nhắc nhở cho người đối thoại biết rằng anh ta không tuần thủ phương châm nhã nhặn và phải chấm hết nếu muốn liên tục đối thoại.

Câu 5

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 5 (trang 24 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Giải thích nghĩa của những thành ngữ và cho biết phương châm hội thoại có tương quan đến mỗi thành ngữ :
– nói băm nói bổ : nói bốp chát, xỉa xói, thô bạo ( phương châm nhã nhặn ) .
– nói như đấm vào tai : nói mạnh, trái ý người khác, khó tiếp thu ( phương châm nhã nhặn ) .
– điều nặng tiếng nhẹ : nói trách móc, chì chiết ( phương châm nhã nhặn ) .
– nửa úp nửa mở : nói mập mờ, ỡm ờ, không nói ra hết ý ( phương châm phương pháp ) .
– mồm loa mép giải : lắm lời, đanh đá, nói át người khác ( phương châm lịch sự và trang nhã ) .

– đánh trống lảng: lảng ra, né tránh không muốn tham dự một việc nào đó, không muốn đề cập đến một vấn đề nào đó mà người đối thoại đang trao đổi (phương châm quan hệ).

– nói như dùi đục chấm mắm cáy : nói không khéo, thô cộc, thiếu tế nhị ( phương châm nhã nhặn ) .

Loigiaihay.com